السيد حيدر الآملي

مقدمه 23

جامع الأسرار ومنبع الأنوار

طولانى خود را در أصفهان نقل مىكند . از آن جايى كه گزارش در نسخهء خود مؤلف به طور ناقص آمده است اميد نمىرود كه بتوانيم روزى دنبالهء آن را پيدا كنيم . آيا گزارش ناتمام مانده و دنبالهء آن نوشته نشده است ؟ به هر حال اين گزارش ناتمام ما را از اطلاعاتى محروم مىكند كه حيدر آملى قصد داشت دربارهء نيمهء دوم زندگى خود ارائه دهد . دومين گزارشى كه ما Autobiographie B مىناميم در مقدمهء نص النصوص يعنى تفسير فصوص الحكم ابن عربى آمده است كه حيدر آملى در سال 782 در نجف به پايان برد . ترجمهء اين گزارش پايينتر خواهد آمد . حيدر آملى در اين گزارش به صورت خلاصه ترى از خاطرات دورهء جوانى و بحران روحى كه أو را به زيارت اماكن مقدسه هدايت كرد سخن مىگويد . در عوض ، اين گزارش ناقص نيست و مؤلف فعاليتهاى نويسندگى و فهرست نوشته هاى خود را مىآورد كه براى ما داراى اهميت بسيارى است . با در كنار هم قرار دادن اين گزارشها منحنى حيات سيد حيدر در برابر ما رسم مىشود . همراه با آقاى عثمان يحيى ، ما ميان دورهء إيراني تا زمان « توجه به خدا » ( 750 هجرى ) و دورهء عراقي كه با ورود به اماكن مقدسه آغاز مىشود ( 751 هجرى ) تمايز قائل مىشويم . دورهء عراقي نيز مىتواند با توجه به ملاحظات كتابشناختى به دو بخش تقسيم شود . بنا بر اين بايد سه دوره را در زندگى حيدر آملى از هم تميز دهيم ما اين سه دوره را به ترتيب دوره هاى ألف ، ب و ج خواهيم ناميد . با توجه به گزارش دوم ( Autobiographie A ) خذ مىتوانيم تاريخ تولَّد سيد حيدر را در آمل با اختلاف يك سال معلوم نماييم ، 720 ( شايد 719 هجرى اما به احتمال زياد 720 ) . سيد حيدر بن علي بن حيدر عبيد حسينى آملى به يكى از خانواده هاى بزرگ سيد آمل تعلق دارد شهرى كه ساكنان آن از همان آغاز شيعى بودند . اگر فاصلهء يك سالهء ميان حركت از آمل و ورود به اماكن مقدسهء اسلام در سال 751 را به حساب نياوريم مىتوانيم بگوييم كه دورهء إيراني سيد حيدر از سال 720 تا 850 هجرى بوده است . بنا بر اين سيد حيدر آمل را در سال 750 هجرى ترك كرد . در همان سالى كه امير أو به قتل رسيد . خود أو مىگويد كه در اين زمان